Gebruiker centraal in kwartaaldemonstratie DSO

Connect the dots… and color. Met dat motto in het achterhoofd gingen de ontwikkelaars van het digitaal stelsel Omgevingswet het afgelopen kwartaal aan de slag. Het verbinden van de ketens in het stelsel en het inkleuren, ofwel vullen, ervan stond deze periode centraal.

‘Naar dit moment leven we elke keer weer toe’, vertelt een trotse Joyce de Jong. Ze is blij met de vorderingen die de laatste maanden zijn gemaakt. De productmanager bij het deelprogramma DSO-Landelijke Voorziening is vandaag, 11 september 2018, gespreksleider. De bijeenkomst is populair. Er zijn veel meer geïnteresseerden dan plekken in de ruime zaal van het Utrechtse congrescentrum Aristo.

Praktijkproeven interbestuurlijk

Net als in het eerste en tweede kwartaal van 2018, werden er in de afgelopen dertien weken weer praktijkproeven uitgevoerd. Praktijkproeven om de mogelijkheden van het DSO te verkennen. Want je kunt wel mooie spullen bouwen, maar je ontdekt pas hoe ze werken als je ze gaat gebruiken, aldus de gespreksleider. Deze keer waren de proeven met name interbestuurlijk van aard.

De doelen van de praktijkproeven waren:

  • te ontdekken hoe de juridische regels van verschillende bestuurslagen met elkaar samenwerken
  • de vragenboomstructuren van die bestuurslagen met elkaar te integreren

De Jong: ‘In de proeven kozen we scenario’s vanuit het oogpunt van de gebruiker van het omgevingsloket. Een gebruiker kan een planmaker of vergunningverlener zijn, maar ook een belanghebbende of initiatiefnemer.’

Kapvergunning

De eerste praktijkproef draait om de meer eenvoudige initiatieven. Hierbij komt een gebruiker er door het invullen van een vragenboom achter komt of hij of zij vergunningplicht heeft.

Voor complexere initiatieven is er de 'viewer regel en kaart'. Dit is de opvolger van 'ruimtelijkeplannen.nl'.  Met deze tool kan de gebruiker direct naar de juridische regels worden geleid. Hij of zij kan dan zien wat de mogelijkheden zijn.

Marjolein Bryant, Business Liaison Manager digitaal stelsel Omgevingswet bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), presenteert de praktijkproef Kapvergunning. Hierin bogen de gemeenten Rotterdam, Den Haag en Westland zich samen met de provincie Zuid-Holland en omgevingsdienst Haaglanden over de aanvraag van een kapvergunning. ‘We onderzochten of het mogelijk is om een aantal standaard regels te schrijven voor het aanvragen van zo’n vergunning. Veel efficiënter, want als dat lukt, hoeven de betrokken overheden niet alles apart van elkaar uit te vinden. We maakten een verbinding tussen gemeentelijke en provinciale regels. Het resultaat is dat een gebruiker de regels voor het kappen van bomen van alle bevoegde gezagen in één keer te zien krijgt.’

Wat Bryant en haar team leerden? ‘Minder is meer: na elke sessie bleven er minder regels over. In het begin neigden we ernaar om heel exact de juridische regels te gebruiken, totdat we ons realiseerden dat de mensen die dit gaan gebruiken daar waarschijnlijk helemaal niet op zitten te wachten. De regelsets van gemeenten blijken goed op elkaar aan te sluiten. Het mooie is dat we, nu we met echte content werken, veel beter snappen hoe het DSO in elkaar steekt. Dat praat ook een stuk gemakkelijker met de ontwikkelaars.’

Bruggen bouwen

Izakjan Dekker, Business Liaison Waterschappen bij de Unie van Waterschappen, vertelt over een proef met Waternet en PowerBrowser. Dit is een applicatie waar veel waterschappen en Rijkswaterstaat gebruik van maken. Aanleiding voor de proef was een initiatiefnemer met behoefte aan een bruggetje tussen station Zwolle en het stadscentrum. Hoe kan deze initiatiefnemer op een snelle manier een vergunning aanvragen? En hoe ziet de vergunningverlener de aanvraag vervolgens terug in zijn zaaksysteem zodat hij de aanvraag snel kan afhandelen? Die vragen stonden centraal, vertelt Dekker.

Op het scherm laat hij zien hoe hij met een paar klikken aanvraag in kan dienen voor het bouwen van de beoogde brug. ‘Interessanter wordt het daarna. Wanneer het DSO gekoppeld wordt met het zaaksysteem van het bevoegde gezag dat de vergunning verleent. Die technische koppeling is redelijk eenvoudig te leggen. Lastiger is dat de omgevingen van het DSO en PowerBrowser naadloos op elkaar aan moeten sluiten om met elkaar te communiceren. Dat bleek nog een behoorlijke klus, maar het is wel gelukt.’

Regels werken samen

Nadat alle praktijkproeven aan bod zijn geweest concludeert De Jong: ‘Er ontstaat een steeds meer geïntegreerd beeld over de bestuurslagen heen. Concreet betekent dit dat juridische regels, toepasbare regels en werkingsgebieden met elkaar samenwerken. Dat geeft de gebruiker van het stelsel overzicht. En, als het goed is, een fijne beleving.’ De Jong beseft heel goed dat de praktijk complexer is dan de proeven. ‘Er zijn straks veel meer activiteiten en regels dan we kunnen behandelen in de praktijkproeven. De komende kwartalen gaan we merken hoe dit alles samen gaat werken.’

Bèta release

Wat er de komende periode allemaal op het programma staat? De Jong: ‘We gaan de samenwerking tussen de DSO-Landelijke Voorziening, leveranciers en de diverse overheidstaken verder vormgeven. Maar dat is geen kwestie van een paar maanden. Eerder van de komende tien jaar. Wat er in de tussentijd gebeurt? We werken toe naar een bèta release van het DSO-Landelijke Voorziening. Een die gebruikt en beproefd kan worden. Eind volgend kwartaal willen we die lanceren. Aan de hand van wat gebruikers ervaren kunnen we de juiste content creëren, verder bouwen en aanpassen waar nodig.’