Tip 3: Bepaal samen waar je naartoe wil

Concrete ambities of vraagstukken geven richting

Een concrete ambitie, vraagstuk of stip op de horizon zijn goede aanleidingen om te oefenen met de Omgevingswet. En ze maken het gesprek met andere overheden en belanghebbenden concreet. Pilots die vanuit deze gedachte aan de slag zijn gegaan, waren heel succesvol. Heeft u een concreet vraagstuk op te lossen? Ga experimenteren!

Community of practice Zeeland Ondergrond

De ondergrond als uitgangspunt voor interbestuurlijk kijken naar de Omgevingswet. Dat is waar in Zeeland energie ontstond voor een community of practice (CoP) met alle Zeeuwse gemeenten, het Waterschap Scheldestromen, de RUD Zeeland en de provincie Zeeland.

De community had twee doelen:

  1. Deelnemers bewust maken van de veranderingen voor de eigen praktijk door de komst van de Omgevingswet
  2. Deelnemers voor te bereiden op werken in 'de geest van de Omgevingswet'.

Belangrijkste inzichten

Inzichten speciaal voor mensen werkzaam in 'ondergrond':

  • Wees ambitieus gericht op de creatie van maatschappelijke meerwaarde en stuur bewust op initiatieven die meer kwaliteit opleveren voor de initiatiefnemer én de samenleving.
  • Begin niet bij je eigen wereld van ondergrond, maar kijk wat domeinoverstijgende opgaven zijn (de maatschappelijke opgaven) en hoe je vanuit ondergrond kan bijdragen aan de oplossing.
  • Deel je kennis binnen je eigen organisatie. Weet wat anderen weten, want er is veel kennis in huis; de grootste uitdaging is om informatie en kennis te delen en te combineren.
  • Besef dat je vanuit ondergrond veel te bieden hebt (kennis, talenten, vaardigheden, etc) en toon lef door dat dienstbaar te maken aan de grote opgaven waar je organisatie voor staat.
  • Oefen in de verbinding van ondergrond met zowel voor de hand liggende maatschappelijke thema’s, zoals energietransitie en klimaatadaptatie, als minder voor de hand liggende maatschappelijke thema’s voor ondergrond zoals demografie/volkshuisvesting, mobiliteit en gezondheid. Je ontwikkelt meer gevoel voor verbinding, gaat nieuwe kansen zien door slim te combineren en je leert andere collega’s beter kennen.

Op de pagina: De Zeeuwse ondergrond als basis in omgevingsvisies en omgevingsplannen kunt u verder lezen.

Proeftuinen: ervaring opdoen met de wet via actuele vraagstukken

Enkele gemeenten die in hun maag zitten met een ingewikkeld vraagstuk, zijn aan de slag met experts in proeftuinen. Zij leerden ze op een andere manier kijken en werken. Dat leverde inzichten op als:

  • Als deeloplossingen tot onvoldoende resultaat leidt, dan is het meestal nodig een oplossingsrichting op een hoger schaalniveau te zoeken. Aanvankelijk groeit het vraagstuk dan, maar later kan dit de juiste stap naar een doorbraak blijken.
  • Je bent als overheid soms zelf teveel partij. Een vertrouwenspersoon kan ervoor zorgen dat stakeholders weer vertrouwen in elkaar krijgen. Vertrouwen is de sleutel tot succes, bij zowel kleine als grote projecten.
  • Breng belangen in beeld en stel je kwetsbaar op.
  • Transparantie helpt bij bouwen aan vertrouwen. Geef vooraf aan wat de speelruimte is, in plaats van achteraf.
  • Het is noodzakelijk de gemeenteraad goed mee te nemen in het proces; betrek hen er vanaf het begin bij.

Proeftuin Goirle

De gemeente kampte met een ingewikkelde ruimtelijk puzzel in het buitengebied. Botsende regels, belangen en normen, maakten het niet goed mogelijk de puzzel op te lossen. Het bleek veel zin te hebben om alle puzzelstukjes niet apart te bekijken, maar als 1 geheel. Een extern onafhankelijk gespreksleider deed de rest.

De oplossingen voor de knelpunten in dit gebied liggen absoluut niet op een presenteerblaadje. Dit vraagt om gezamenlijk acteren als één overheid, waarbij de mens, het initiatief, centraal staat.

Verder lezen

Proeftuin Krimpen aan den IJssel

Krimpen ging aan de slag met de herontwikkeling van een oud haventerrein. Maar dat is een uitdaging: de twee loodsen op het terrein hebben de status van rijksmonument. Die loodsen kun je dus niet zomaar verbouwen of slopen. De wensen van alle overheden voor het terrein zijn opgehaald. Nu is het de vraag wie er bereid zijn te schipperen.

Verder lezen

Uit de pilots omgevingsvisie

Een ambitie geeft richting, ook aan het proces van een omgevingsvisie.

Staphorst: sociale agenda als basis

In de pilot omgevingsvisie nam Staphorst sociale aspecten als uitgangspunt voor de ruimtelijke invulling. Dat was een andere aanvliegroute dan voorheen bij bijvoorbeeld de structuurvisie. In het stappenplan hebben zij de al geplande evaluatie van het sociaal domein ingepast. De output van die evaluatie, werd input voor de fysieke kant van de omgevingsvisie. En bij puur fysieke ingrepen zoekt de gemeente steeds naar de sociale consequenties. Het gaat dus over en weer.

Verder lezen

Omgevingsvisie Parkstad Limburg: klimaatadaptatie leidend

Ook een onderwerp als klimaatadaptatie zorgt voor richting aan een omgevingsvisie. In dit filmpje vertellen deelnemers aan de pilot omgevingsvisie Parkstad hoe dat in zijn werk ging.