Introductie geluid in het programma

Een programma kan maatregelen bevatten die de geluidkwaliteit beïnvloeden. Daarnaast kan in een programma ook een concreet doel staan dat samenhangt met geluid of specifiek is voor geluid. In een programma werkt een overheid haar beleid uit voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming of het behoud van de fysieke leefomgeving.

Vrijwillig programma

Het bevoegd gezag kan zelf besluiten om het beleid uit de omgevingsvisie verder uit te werken in een programma.

Gezien de doelstellingen van de Omgevingswet (Ow) en de beoogde samenhang ligt een vrijwillig programma specifiek voor geluid niet voor de hand. Geluid zal eerder een onderdeel zijn van een gebiedsgericht programma of van een thematisch programma. Geluid kan bijvoorbeeld relevant zijn bij een thematisch programma voor gezondheid, (een deel van de) leefomgevingskwaliteit, mobiliteit of horeca.

Verplicht programma – actieplan geluid

Het actieplan geluid is een verplicht programma voor gemeenten (artikel 3.6 Ow), provincies (artikel 3.8 Ow) en het Rijk (artikel 3.9 Ow). Het is een verplichting die volgt uit de Europese richtlijn omgevingslawaai. In Afdeling 4.3 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de instructieregels voor de gemeente, de provincie en het Rijk opgenomen. Daarin staat waaraan het actieplan geluid moet voldoen.

Verplicht programma – omgevingswaarde

De omgevingswaarde is de aanleiding voor het inzetten van een verplicht programma. Ten eerste kan een gemeente kiezen voor het vrijwillig vaststellen van een omgevingswaarde voor geluid. De gemeente stelt het verplichte programma op bij een (dreigende) overschrijding van die omgevingswaarde.

Voor geluid bestaat geen landelijke omgevingswaarde bij te beschermen objecten. Dit komt onder andere door het specifieke karakter van het (hinder)aspect geluid, zoals verschillende dosis-effectrelaties voor verschillende geluidsbronnen en de verschillen in dynamiek (in tijd, in frequentie en in geluidsterkte) van verschillende geluidsbronnen.

Landelijk geldt wel een verplichte omgevingswaarde voor de geluidproductie van een aantal geluidsbronnen. Het gaat hier om geluidproductieplafonds voor industrieterreinen, rijkswegen, provinciale wegen, hoofdspoorwegen en een aantal lokale spoorwegen. De beheersing van het geluid afkomstig van deze bronnen – al dan niet met behulp van een verplicht programma – wordt ontwikkeld in het aanvullingsspoor geluid.

Programmatische aanpak

De programmatische aanpak is een bijzondere vorm van een programma. Het is een methode om activiteiten te beheren die een negatief effect hebben op omgevingswaarden of vastgestelde beleidsdoelen.

De inzet van dit instrument ligt voor het aspect geluid niet voor de hand. Voor de belangrijkste geluidsbronnen, zoals wegen, spoorwegen, vliegvelden en bedrijven, geldt een verplicht programma: het actieplan geluid.

Meer informatie