Reserveringsgebieden rond buisleidingen van nationaal belang

Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) wijst reserveringsgebieden aan rond buisleidingen van nationaal belang. In deze reserveringsgebieden kan de gemeente in het omgevingsplan geen activiteiten toestaan die een belemmering vormen voor de aanleg van deze buisleidingen.

Wat valt onder buisleidingen van nationaal belang

Buisleidingen van nationaal belang zijn leidingen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen en producten over lange afstand. Het gaat om stoffen waarvoor externe veiligheidsrisico’s gelden:

Met de instructieregels van het Bkl wordt alleen ruimte gereserveerd voor buisleidingen van nationaal belang. Daarmee wordt bijvoorbeeld geen ruimte gereserveerd voor een regionaal buisleidingennet. Buisleidingen die niet van nationaal belang zijn, mogen niet ten koste gaan van de beschikbare ruimte voor buisleidingen van nationaal belang.

Reserveringsgebieden en structuurvisie buisleidingen

Het Rijk baseert de ligging van de reserveringsgebieden op de Structuurvisie Buisleidingen. Dit is een visie van het Rijk waarmee het Rijk voor de komende 20 tot 30 jaar ruimte wil reserveren in Nederland voor toekomstige buisleidingen voor gevaarlijke stoffen. Het gaat daarbij om ondergrondse buisleidingen voor het transport van aardgas, olieproducten en chemicaliën, die provinciegrens- en vaak ook landgrensoverschrijdend zijn.

De grenzen van de reserveringsgebieden staan in artikel 5.136 van het Bkl en artikel 2.26 en bijlage III van de Omgevingsregeling. De gemeente kan een reserveringsgebied uitwerken in het Omgevingsplan.

Breedte van een reserveringsgebied

De breedte van een reserveringsgebied is maximaal 70 meter. Er geldt een uitzondering voor locaties waar een reserveringsgebied een rijkswater kruist. Op die locaties kan een reserveringsgebied breder dan 70 meter zijn, omdat hier vaak extra eisen gelden voor de onderlinge ligging van buisleidingen. De eigen normen van de industrie eisen in die situatie al een grotere onderlinge afstand van buisleidingen dan de gewenste 5 tot 7 meter op land.

Zoekgebied rond het reserveringsgebied

Aan beide kanten van een reserveringsgebied ligt een zoekgebied van 250 meter. Binnen dit zoekgebied kan de gemeente de ligging van het reserveringsgebied optimaliseren. Dit biedt de gemeente flexibiliteit om het reserveringsgebied beter in te passen in de lokale situatie. Binnen het zoekgebied gelden daarom geen speciale verplichtingen of beperkingen.

De gemeente kan dus in het zoekgebied nieuwe ontwikkelingen mogelijk maken die een belemmering vormen voor de aanleg van buisleidingen. Hierdoor verliest de gemeente flexibiliteit om op een later moment de ligging van het reserveringsgebied aan te passen.

figuur_1 en 2

Reserveringsgebied vastleggen in omgevingsplan

Gemeenten kunnen de ligging van het reserveringsgebied voor de aanleg van buisleidingen van nationaal belang uitwerken in het omgevingsplan. De uitwerking maakt voor iedereen duidelijk waar het reserveringsgebied ligt. Deze uitwerking verplicht de gemeente niet tot de aanduiding ‘buisleiding’ in het omgevingsplan.

Er gelden wel de volgende voorwaarden:

  • Het reserveringsgebied moet binnen de grenzen van het zoekgebied liggen.
  • Er blijft een doorgaande strook beschikbaar voor de aanleg van buisleidingen.
  • Het reserveringsgebied sluit aan op de reserveringsgebieden van buurgemeenten. Wanneer de toekomstige buisleiding door meerdere gemeenten loopt, moeten deze buisleidingen wel op elkaar aansluiten.
  • De breedte van het reserveringsgebied is gelijk aan de breedte van het grootste deel van het reserveringsgebied.

Toelaten aanleg buisleiding van nationaal belang

Een gemeente regelt in het omgevingsplan dat de aanleg van een buisleiding van nationaal belang alleen is toegestaan binnen een reserveringsgebied. Daarbij moet het hart van de nieuwe buisleiding minimaal 5 meter van de buitenste grens van het reserveringsgebied liggen (Bkl, artikel 5.139). Hierdoor blijft de contour voor het plaatsgebonden risico van de buisleiding ook binnen het reserveringsgebied.

Reserveringsgebieden lopen vaak niet door naar een leverancier of gebruiker. Daarom mogen het begin en einde van de buisleiding wel buiten het reserveringsgebied liggen.

Toelaten van activiteiten in het reserveringsgebied

In het reserveringsgebied mag de gemeente geen activiteiten in het omgevingsplan toelaten die een belemmering vormen voor de aanleg van buisleidingen van nationaal belang. Dit volgt uit artikel 5.138 van het Bkl. Het gaat hier in ieder geval om de volgende activiteiten:

  • bouwactiviteiten, behalve bouwwerken nodig zijn voor de buisleidingen
  • aanleg van bos vanwege de belemmering door boomwortels
  • gebruik als stortplaats voor afvalstoffen
  • opslag van grond of andere stoffen of zaken.
  • aanleg in de lengterichting van het reserveringsgebied van een:
    • verharde weg, verhard pad of spoorweg
    • watergang
    • waterkering en omliggend gebied waar regels voor de bescherming van de waterkering kunnen gelden
    • buisleiding die niet van nationaal belang is
    • ondergrondse hoogspanningsverbinding
    • ondergronds leidingstelsel

Activiteiten die volgens het omgevingsplan al aanwezig of in uitvoering zijn, of al waren toegestaan, blijven toegestaan. Dit volgt uit artikel 5.132 van het Bkl.