Evenwichtige toedeling van functies aan locaties

Gemeenten moeten ervoor zorgen dat de regels in het omgevingsplan leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 4.2, 1e lid, Ow).

Functies en functie-aanduidingen zijn niet verplicht maar wel handig

Een gemeente kan aan een locatie een functie of een functie-aanduiding toedelen, maar zij is daartoe niet verplicht. Wel kan het handig zijn om te werken met functies en functie-aanduidingen. Dit om zo de regels in een omgevingsplan te ordenen. Zo'n ordening kan bijdragen aan de ontsluiting en inzichtelijkheid van een omgevingsplan.

Voorbeeld

Een functie van een locatie is bijvoorbeeld wonen, detailhandel, kantoor, dienstverlening, bedrijven, verkeer of natuur. Eén locatie kan ook meerdere functies hebben. Een locatie kan naast een functie ook zijn voorzien van een functie-aanduiding, zoals de aanduiding 'gemeentelijk monument'.

Zo kan een gemeente bijvoorbeeld aan een bepaalde locatie de functie 'wonen' toedelen. Het toedelen van een functie is handig omdat de functie aangeeft wat er op de locatie mag en wat niet mag. De functie 'wonen' geeft aan dat de activiteiten die plaatsvinden op die locatie te maken moeten hebben met 'wonen'. En niet met bijvoorbeeld industriële activiteiten.

Het toedelen van een functie aan een locatie is daarmee een hulpmiddel. Dit helpt bij het stellen van regels voor die locatie om te voldoen aan dat beeld.

Voorbeeld - geen functie-aanduiding maar alleen regels

Een locatie heeft geen functie-aanduiding. De gemeente biedt ruimte om verschillende functies te vervullen op die locatie zolang het maar aan regels voldoet. Bijvoorbeeld: Het is alleen toegestaan om op locatie x een activiteit te verrichten als:

  • de activiteit aansluit bij de bestaande karakteristieken van de locatie én
  • het toelaatbare geluid van de activiteit op een geluidgevoelig gebouw niet meer is dan x dB(A), etc.

In dit voorbeeld zijn dus wel regels gesteld voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zonder een functie toe te delen.

Alleen een functie of functie-aanduiding is niet genoeg

Alleen een functie of functie-aanduiding toedelen is niet voldoende om te komen tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Want het toedelen van een functie of functie-aanduiding aan een locatie bepaalt nog niet wat er wel en niet mag plaatsvinden op die locatie. Daarvoor zijn regels nodig. Die kunnen wel bepalen wat wel en niet mag plaatsvinden op de locatie. Een functie geeft eigenlijk alleen een beeld waarvoor de locatie bedoeld is (zoals wonen, verkeer). Maar het zijn regels die bepalen wat wel en niet mag op de locatie.

Voorbeeld 1 - functie en regels

Een locatie heeft de functie 'wonen'. Om te voorkomen dat er op zo'n locatie activiteiten plaatsvinden die niets te maken hebben met de functie 'wonen', zal in het omgevingsplan een regel moeten staan. Bijvoorbeeld: Op locaties met de functie 'wonen', is wonen toegestaan en activiteiten die daarmee samenhangen. Het is verboden om op een locatie met deze functie een andere activiteit te verrichten dan wonen of een activiteit die niet met wonen samenhangt.

Voorbeeld 2 - functie-aanduiding en regels

Een locatie heeft de functie-aanduiding 'gemeentelijk monument'. Om te voorkomen dat het bouwwerk wordt gesloopt of aangetast, zal in het omgevingsplan een regel moeten staan. Bijvoorbeeld: Het is verboden om op een locatie met de functie-aanduiding 'gemeentelijk monument' zonder omgevingsvergunning het monument te slopen, wijzigen of te verplaatsen.

Geen onderscheid tussen typen regels

Een regel kan een activiteit met gevolgen voor de fysieke leefomgeving regelen (artikel 4.1, eerste lid, Ow). En tegelijkertijd kan deze regel bijdragen aan de verplichting van de gemeente om functies evenwichtig aan locaties toe te delen (artikel 4.2, eerste lid, Ow).

De gemeente mag zelf bepalen hoe de regels in het omgevingsplan leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De gemeente moet bij de vaststelling van het omgevingsplan wel haar keuzes verantwoorden. Keuzes die ze heeft gemaakt bij het stellen van de regels. Daarbij moet de gemeente rekening houden met alle betrokken belangen. Verder gelden er voor het opnemen van regels voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, instructieregels in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).