Bruidsschat: overgangsfase

Onder de Omgevingswet verhuizen veel regels van het Rijk naar gemeenten en waterschappen. Die regels komen automatisch in het omgevingsplan of de waterschapsverordening. Deze verplaatsing heet ook wel de 'bruidsschat'. Met ingang van de Omgevingswet kan het bevoegd gezag de bruidsschatregels om verschillende redenen aanpassen.

Overgangsfase omgevingsplan 2021 tot 2029

Tussen 2021 en 2029 is er een overgangsfase. In die fase kan het bevoegd gezag de regels van de bruidsschat in het omgevingsplan laten vervallen of wijzigen.

Tijdelijk deel en nieuw deel omgevingsplan

Het overgangsrecht van de Omgevingswet regelt dat elke gemeente bij inwerkingtreding van de Omgevingswet beschikt over een omgevingsplan. Dat omgevingsplan bestaat op dat moment uit een nieuw en een tijdelijk deel. Alle regels van de gemeentelijke bruidsschat worden in het tijdelijk deel van het omgevingsplan geplaatst.

Alle bruidsschatregels moeten voor het einde van de overgangsfase overgezet worden van het tijdelijk deel van het omgevingsplan naar het nieuwe deel van het omgevingsplan. Ook kan een gemeente regels laten vervallen voor zover instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving daaraan niet in de weg staan.

Het laten vervallen van een bruidsschatregel en het plaatsen van een regel in het nieuwe deel van het omgevingsplan, gebeurt bij een besluit tot wijziging van het omgevingsplan. Tegen dit besluit staat beroep open. Dit is ook het geval als de regel hetzelfde blijft als de regel van de bruidsschat.

Redenen aanpassen of laten vervallen van bruidsschatregels

Niet alle regels in de gemeentelijke bruidsschat voldoen aan de eisen van de Omgevingswet en het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) van het Rijk. De geluidsvoorschriften voldoen bijvoorbeeld nog niet aan alle instructieregels voor geluid in het Bkl. In 2029 moeten alle bepalingen uit het omgevingsplan voldoen aan de eisen.

In de Tabel bruidsschat en instructieregels (pdf, 210 kB) staat voor milieubelastende activiteiten in grote lijnen welke bruidsschatregels voldoen aan de instructieregels van het Bkl.

Er zijn nog meer redenen voor een gemeente om de regels uit de bruidsschat kritisch te bekijken. Enkele voorbeelden:

  • De regels aanpassen aan de situatie in de gemeente. Denk bijvoorbeeld aan een uitgaansgebied in een stadscentrum waarin de handhavers niet makkelijk kunnen werken met de standaard geluidsvoorschriften uit de bruidsschat.
  • Regels versimpelen. Denk bijvoorbeeld aan een bedrijfsterrein waarbij de gemeente een uitgebreide set geluidsvoorschriften uit de bruidsschat vervangt door een voorschrift om inpandig te laden en te lossen.
  • Regels over activiteiten die niet in de gemeente voorkomen, schrappen. Door het gebruik van specifieke zorgplichten in de bruidsschat is er altijd een vangnet voor gevallen waarin zo'n regel toch nodig blijkt.
  • Maatwerkvoorschriften opstellen voor bijzondere situaties. Denk bijvoorbeeld aan een enkel bedrijf dat niet op korte termijn kan voldoen aan de regels van de bruidsschat en waarvoor de gemeente maatwerkvoorschriften opstelt.
  • De regels aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan technische ontwikkelingen of de toestand van het milieu.

Na 2029

Als gemeenten onverhoopt in 2029 nog niet klaar zijn en er nog regels in het tijdelijk deel van het omgevingsplan aanwezig zijn, komen deze niet van rechtswege te vervallen.

Overgangsfase waterschapsverordening

De bruidsschat voor waterschappen staat in het nieuwe deel van de waterschapsverordening. Dit betekent dat de lozingsregels voor onbepaalde tijd gelden. Het houdt ook in dat een waterschap niet verplicht is om deze lozingsregels aan te passen of te laten vervallen. Deze regels voldoen veelal aan de instructieregels van het Bkl.

De waterschappen kunnen dus zelf kiezen of zij de bruidsschatregels aanpassen aan bijvoorbeeld lokale of bijzondere situaties. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de vergunningplicht uit de bruidsschat door algemene regels en een meldingsplicht.