Omgevingsbesluit

Het Omgevingsbesluit is een van de algemene maatregelen van bestuur (AMvB) bij de Omgevingswet, de algemene rijksregels. Het is een van de instrumenten van de wet. De Omgevingswet treedt in 2021 in werking. Tegelijkertijd treedt het Omgevingsbesluit in werking.

Wat staat er in het Omgevingsbesluit?

In het Omgevingsbesluit staan algemene en procedurele regels over verschillende onderwerpen.

Het Omgevingsbesluit is één van de vier AMvB's bij de Omgevingswet.

De algemene rijksregels staan in 4 Algemene Maatregelen van Bestuur. Er is een algemene/procedurele regel: het Omgevingsbesluit, dat geldt voor de overheid, burgers en bedrijven. En er zijn 3 materiële regels. Ten eerste het Besluit kwaliteit leefomgeving, dat geldt voor de overheid. Ten tweede en derde het Besluit activiteiten leefomgeving en het Besluit bouwwerken leefomgeving, die gelden voor burgers en bedrijven.

Het Omgevingsbesluit regelt het volgende:

  • het beschrijft wie in uitzonderingsgevallen het bevoegd gezag is om een omgevingsvergunning te verlenen
  • het regelt dat een bestuursorgaan dat niet langer bevoegd gezag is, toch advies kan geven of instemming moet verlenen voor een omgevingsvergunning
  • het werkt regels uit voor bepaalde procedures
  • het werkt regels uit voor kostenverhaal bij grondexploitatie
  • het beschrijft de gevallen wanneer het college van burgemeester en wethouders niet belast zijn met toezicht en handhaving
  • het beschrijft welke documenten digitaal te raadplegen moeten zijn

Beschrijving bevoegd gezag

In het Omgevingsbesluit staat wie het bevoegd gezag is om een omgevingsvergunning te verlenen als het college van burgemeester en wethouders dat niet is. Volgens de hoofdregel van de Omgevingswet is namelijk het college van burgemeester en wethouders het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning. De uitzondering hierop is in het Omgevingsbesluit uitgewerkt.

In het Omgevingsbesluit staat in welke gevallen het dagelijks bestuur van het waterschap, het college van Gedeputeerde Staten of een minister bevoegd gezag is. Als een minister als bevoegd gezag wordt aangewezen, dan kan dat de minister zijn van

  • Infrastructuur en Waterstaat,
  • Economische Zaken en Klimaat, of
  • Defensie

Uitwerking voor advies en instemming

Als een aanvraag om een omgevingsvergunning verschillende activiteiten bevat, kan het zijn dat verschillende bestuursorganen in beginsel bevoegd zijn om de vergunning te verlenen. In dat geval bepaalt het Omgevingsbesluit welk bestuursorgaan bevoegd gezag is voor de gehele vergunning. Het is dan dus mogelijk dat de beslissingsbevoegdheid over een activiteit verschuift naar een ander bestuursorgaan.

Een voorbeeld hiervan is de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een activiteit waarvoor het college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag is én voor een activiteit waarvoor het college van Gedeputeerde Staten bevoegd gezag is. In dat geval bepaalt het Omgevingsbesluit dus wie bevoegd gezag wordt voor de hele vergunning. Maar het besluit regelt ook dat het bevoegd gezag dat niet meer over de activiteit beslist, wel bij de vergunningprocedure betrokken blijft. Stel bijvoorbeeld dat het college van Gedeputeerde Staten bevoegd gezag wordt voor de gehele omgevingsvergunning. Dan mag het college van burgemeester en wethouders advies geven over de activiteit waarvoor het bevoegd gezag zou zijn geweest.

In sommige gevallen bepaalt het Omgevingsbesluit dat het andere bestuursorgaan niet alleen advies mag geven, maar ook instemming moet verlenen aan de omgevingsvergunning. Zonder die instemming kan de vergunning dan niet worden verleend.

Uitwerking regels voor procedures

Het Omgevingsbesluit werkt de regels uit voor voor het nemen van een besluit op grond van de Omgevingswet. Er is speciale aandacht voor de milieueffectrapportage in de procedure en de inhoud van het milieueffectrapport.

Kostenverhaal bij grondexploitatie

Het Omgevingsbesluit werkt de regels voor grondexploitatie uit. Met deze regels kan de gemeente bouwers en ontwikkelaars laten bijdragen in de kosten die zij maakt om bouwlocaties te ontwikkelen en bouwrijp te maken.

Toezicht en handhaving

In principe is het college van burgemeester en wethouders belast met het toezicht en de bestuursrechtelijke handhaving van de regels op grond van de Omgevingswet. In een aantal gevallen is dit anders. Die gevallen staan in artikel 18.2 van de Omgevingswet. In het Omgevingsbesluit staan nog meer uitzonderingen.

Digitale voorzieningen

Voor de uitvoering van de Omgevingswet is het belangrijk dat iedereen snel en makkelijk bij de juiste informatie over een bepaald gebied kan. Het Omgevingsbesluit bevat daarom een apart hoofdstuk over digitale voorzieningen en omgevingsdocumenten. Omgevingsdocumenten bevatten immers regels die gelden voor de fysieke leefomgeving. Iedereen moet deze documenten digitaal kunnen raadplegen.

In de Omgevingswet staat welke omgevingsdocumenten iedereen digitaal moet kunnen raadplegen. In het Omgevingsbesluit staan daarnaast nog extra omgevingsdocumenten die in het digitaal stelsel moeten staan.


Wettekst