Inzet instructie door Rijk

In artikel 2.34 van de Omgevingswet staat welke bevoegdheden het Rijk heeft om instructies te geven. Een instructie mag alleen onder bepaalde voorwaarden ingezet worden.

Terughoudend gebruik

Het Rijk mag een instructie alleen inzetten voor:

  • een nationaal belang als het betrokken gemeentebestuur, waterschapsbestuur of provinciaal bestuur dat belang niet goed behartigt
  • een doelmatige en doeltreffende uitvoering van de Omgevingswet

Toepassingen instructie per overheidsniveau

Provinciale staten

Deze instructies gaan over het stellen van regels in de omgevingsverordening, als dat nodig is voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Gedeputeerde Staten

Deze instructies gaan over een projectbesluit van de provincie als dat nodig is voor de evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Provinciebestuur

Deze instructies gaan over een taak of bevoegdheid rond het beheer van watersystemen of het waterketenbeheer, als dat nodig is voor een samenhangend en doelmatig waterbeheer.

Het waterschapsbestuur

Deze instructies gaan over een taak of bevoegdheid rond het beheer van watersystemen of het waterketenbeheer, als dat nodig is voor een samenhangend en doelmatig waterbeheer.

De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft de bevoegdheid om een instructie te geven als het waterschapsbestuur niet of niet voldoende optreedt bij gevaar voor waterstaatswerken. Dit geldt alleen als Gedeputeerde Staten of de Commissaris van de Koning hierover ten onrechte niet of niet voldoende gebruik maken van de instructiebevoegdheid. Dit staat in artikel 19.16 van de Omgevingswet.

Dagelijks bestuur van het waterschap

Deze instructies gaan over een projectbesluit, als dat nodig is voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Gemeenteraad

Deze instructies gaan over het stellen van regels over:

  • de toedeling van functies aan locaties in het omgevingsplan, als dat nodig is voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties
  • het toedelen in het omgevingsplan van de functie rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht aan een locatie
  • het stellen van beschermende regels om te zorgen dat het cultureel erfgoed blijft behouden

Instructie niet toegestaan

Het Rijk kan een instructie volgens artikel 2.34 Omgevingswet niet geven als het Rijk gebruik kan maken van het generieke interbestuurlijke toezichtinstrumentarium:

  • het in de plaats van de gemeente of provincie nemen van bepaalde besluiten (indeplaatstreding)
  • het schorsen en vernietigen van bepaalde door de gemeente of provincie genomen besluiten

Hierop zijn twee uitzonderingen:

  1. bij het ongedaan maken of herstel van ongewenste feitelijke handelingen die een gemeente, waterschap of provincie heeft uitgevoerd als een waterschapsbestuur
  2. bij gevaar voor waterstaatswerken het waterschapsbestuur niet of niet voldoende optreedt. Dit mag alleen als Gedeputeerde Staten of de Commissaris van de Koning ten onrechte niet of niet voldoende gebruik maken van hun instructiebevoegdheid bij dit gevaar (artikel 19.16 Omgevingswet).