Op wie is de omgevingswaarde van toepassing?

Een omgevingswaarde bindt alleen de overheid die ervoor moet zorgen dat aan de omgevingswaarde wordt voldaan. De omgevingswaarde heeft geen directe juridische betekenis bij het nemen van beslissingen of het verrichten van activiteiten. Omgevingswaarden werken alleen door naar de vaststelling van besluiten als dit in instructieregels  of andere regels is voorgeschreven.

Het Rijk en de provincie kunnen instructieregels geven aan de lokale overheid. Daarin kunnen zij vastleggen hoe de lokale overheid om moet gaan met de omgevingswaarden als ze hun taken uitoefenen. Voorbeelden zijn:

  • instructieregel waterprogramma (artikel 4.13 Bkl): waterprogramma’s moeten zo zijn opgesteld dat aan de omgevingswaarden voor waterkwaliteit wordt voldaan.
  • instructieregel omgevingsplan (artikel 5.50 Bkl): bij de aanleg van nieuwe autosnelwegen moet de omgevingswaarde voor NO2 in acht worden genomen.

Provincies hebben meer mogelijkheden om met omgevingswaarden te sturen dan gemeenten. Dat komt doordat provincies een omgevingswaarde via instructieregels door kunnen laten werken naar gemeenten of waterschappen.

Burgers en bedrijven krijgen pas te maken met een omgevingswaarde als een bestuursorgaan maatregelen treft om aan die waarde te voldoen. Bijvoorbeeld als de omgevingswaarde ertoe leidt dat een beschikking wordt gegeven, gewijzigd of ingetrokken. Of als de omgevingswaarde aanleiding is om een subsidie of juist een heffing te geven. Ook kunnen er in een omgevingsplan of omgevingsverordening regels staan om die omgevingswaarde te bereiken. Daarnaast is er op onderdelen in het Bkl een koppeling gelegd met de omgevingsvergunning voor de milieubelastende activiteit. Voorbeelden zijn:

  • Beoordelingsregel voor de omgevingsvergunning (artikel 8.17 Bkl): als de aanvraag voor een activiteit leidt tot een verhoging van de concentratie van stikstofdioxide in de lucht, wordt de omgevingswaarde in acht genomen.
  • Voorschriften voor de omgevingsvergunning (artikel 8.30 Bkl): aan een omgevingsvergunning worden voor het bereiken van een omgevingswaarde strengere voorwaarden verbonden dan die door toepassing van best beschikbare technieken haalbaar zijn.