Hoe werkt de omgevingswaarde?

Een omgevingswaarde is een bindende beleidsopdracht voor de overheid. De overheid richt het beleid zo in dat die kwaliteit ook minimaal wordt gehaald.

De overheid geeft bij de vaststelling van een omgevingswaarde aan:

  • of dit een resultaatsverplichting, een inspanningsverplichting of een andere nader te omschrijven verplichting met zich meebrengt
  • binnen welke termijn de omgevingswaarde moet zijn bereikt
  • op welke locatie(s) de omgevingswaarde van toepassing is

Dit staat in artikel 2.10 van de Omgevingswet (Ow).

De overheid moet de omgevingswaarde monitoren (artikel 20.1 Ow). Dit geldt ook voor een lokale omgevingswaarde in een omgevingsplan of omgevingsverordening.

Verplichtingen

Bij een resultaatsverplichting moet de omgevingswaarde binnen een bepaalde termijn worden bereikt. Als de omgevingswaarde is bereikt, moet daar in het vervolg aan worden voldaan. Bij een inspanningsverplichting moet voor zover mogelijk aan de omgevingswaarde worden voldaan. De overheid moet overschrijdingen zoveel mogelijk voorkomen.  Voor een aantal inspanningsverplichtingen is een termijn gesteld. Die termijn vormt in die gevallen dan het richtpunt om aan deze omgevingswaarden te voldoen.

Wordt niet voldaan aan een omgevingswaarde, of dreigt niet voldaan te worden, dan moet de overheid een programma  vaststellen om alsnog te voldoen (artikel 3.10 Ow). Bij een inspanningsverplichting zorgt het programma ervoor dat het doel zo dicht mogelijk benaderd wordt. In het programma geeft de overheid aan welke maatregelen nodig zijn. Dat kunnen voorlichtingscampagnes, subsidieprogramma’s of convenanten zijn. In veel gevallen zullen ook beschikkingen of regels nodig zijn.

Voorbeeld

In een omgevingsplan heeft de gemeente een concentratie-eis voor roet als omgevingswaarde gesteld. Dit verplicht de gemeente om het niveau van roet in de leefomgeving te monitoren. De gemeente geeft de omgevingsdienst opdracht om de monitoring uit te voeren. De gemeente wil jaarlijks een rapport met rekenresultaten ontvangen op basis van de meest actuele gegevens.

Mogelijk blijkt uit de monitoring dat de concentratie roet hoger is dan de omgevingswaarde. Dan stelt de gemeente een programma vast met maatregelen om alsnog aan de omgevingswaarde voor roet te voldoen. Bijvoorbeeld maatregelen om de verkeerscirculatie aan te passen, een subsidieprogramma in te stellen of een informatiecampagne te voeren.