Wat is het programma?

Het programma is een van de instrumenten binnen de Omgevingswet. Het bevat de uitwerking van beleid over de fysieke leefomgeving.

Het programma bevat maatregelen

In programma’s formuleert de overheid de maatregelen die leiden tot de gewenste kwaliteit van de fysieke leefomgeving, een aspect of een gebied.

Die gewenste kwaliteit is te vertalen in een omgevingswaarde. Of in of een andere doelstelling voor de fysieke leefomgeving. Met 'andere doelstellingen' bedoelt de wetgever de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet (artikel 1.3 Ow).

Wat er in staat

Het programma bevat 1 of meer van de volgende onderdelen:

  1. de uitwerking van het beleid voor ontwikkeling, gebruik, beheer, bescherming en behoud van de fysieke leefomgeving
  2. maatregelen om aan omgevingswaarden te voldoen
  3. maatregelen om 1 of meer andere doelstellingen voor de fysieke leefomgeving te bereiken

1) Uitwerking van beleid

Een programma kan doelstellingen bevatten voor 1 of meer aspecten van de fysieke leefomgeving. Het gaat hierbij ook om structuurvisies voor specifieke sectoren of gebiedsuitwerkingen die de overheid nu op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) vaststelt. Bijvoorbeeld de aspect-structuurvisie van de Wro (artikel 2.1 2e lid, artikel 2.2 2e lid, of artikel 2.3 2e lid).

Gemeenten kunnen een programma opstellen waarin ze het gebiedsgerichte beleid voor een deelgebied uitwerken. Naast beheer en bescherming gaat het dus ook om ontwikkeling en gebruik van de fysieke leefomgeving.

Het bevoegd gezag kan een dergelijk programma gebruiken als beleidsmatig kader voor 1 of meer wijzigingen van het omgevingsplan.

2 en 3) Maatregelen om aan doelstellingen te voldoen

Een programma hoeft niet alleen in te gaan op 1 onderdeel van de fysieke leefomgeving, 1 omgevingswaarde of 1 beleidsdoelstelling. Ook combinaties zijn mogelijk. De maatregelen moeten in dat geval uiteraard wel toereikend zijn om aan elk van de doelstellingen te voldoen.

Voorbeeld

Stel, een provincie stelt omgevingswaarden vast voor stikstofoxiden en bereikbaarheid. Met een programma om de automobiliteit te beteugelen, kan de provincie beide omgevingswaarden halen.

Totaalpakket

Het programma bevat maatregelen voor bescherming, beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Deze maatregelen kunnen zowel juridisch als niet-juridisch van aard zijn. Denk bijvoorbeeld aan:

  • wijziging van bestaande omgevingsvergunningen of regels voor activiteiten
  • de inzet van communicatie- of informatie-instrumenten
  • de inzet van financiële instrumenten, bijvoorbeeld gerichte inzet van overheidsinvesteringen, leningen of subsidies
  • afspraken met organisaties, bijvoorbeeld in een convenant
  • feitelijke maatregelen, zoals een overheid die de uitvoering van projecten zelf ter hand neemt

Het programma is dus het totaalpakket aan maatregelen en afspraken. Juridische maatregelen kondigt de overheid aan in een programma, maar stelt ze vast in de daarvoor bestemde (juridische) instrumenten voor (de)centrale regels. Denk bijvoorbeeld aan decentrale omgevingswaarden. Of regels voor activiteiten die landen in het omgevingsplan of de omgevingsverordening.

Meer informatie