Wat staat er in de bruidsschat?

Onder de Omgevingswet verhuizen veel onderwerpen uit de regelgeving van het Rijk naar de regelgeving van de gemeente. Het Rijk zorgt er met het Invoeringsbesluit voor dat deze regels automatisch in het omgevingsplan of de waterschapsverordening komen. Dit heet ook wel de 'bruidsschat'.

De bruidsschat: rijksregels naar gemeenten en waterschappen

De activiteiten die onder de Omgevingswet van rijksregels naar lokale regels verhuizen, veroorzaken vooral lokale problemen. Denk bijvoorbeeld aan geur, horeca of lozingen van huishoudens. De gemeenten besluiten voortaan hoe ze die onderwerpen regelen.

Het is onwaarschijnlijk dat alle gemeenten al deze onderwerpen op tijd in het omgevingsplan kunnen verwerken. Daarom zorgt de rijksoverheid voor een pakket regels dat automatisch onderdeel gaat uitmaken van het omgevingsplan. Deze regels heten de bruidsschat. Gemeenten krijgen door de bruidsschat de tijd om zelf een afweging te maken hoe ze deze onderwerpen willen regelen.

Vanaf het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet kunnen gemeenten en waterschappen de bruidsschatsbepalingen van het omgevingsplan en de waterschapsverordening wijzigen en intrekken. Het gaat immers om regelgeving die niet meer van het Rijk is. De enige beperking is dat er in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bepaalde eisen staan waaraan de inhoud van het omgevingsplan en de waterschapsverordening moet voldoen.

Deze animatie op Omgevingswetportaal.nl laat zien wat de bruidsschat is en wat het bevoegd gezag ermee kan.

Inhoud bruidsschat

Er zijn 4 soorten onderwerpen waarvoor algemene regels in de bruidsschat staan:

Naast algemene regels bevat de bruidsschat onder andere:

  • vergunningplichten voor bepaalde activiteiten. Denk aan milieubelastende activiteiten of wateractiviteiten met een lokale problematiek, de welstandstoets, et cetera
  • aanvraagvereisten en beoordelingsregels voor deze vergunningen
  • de meldingsplicht voor vergunningvrije grondwateronttrekkingen

Een belangrijk deel van deze regels staat nu nog in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling. Andere bronnen zijn onder meer:

  • Besluit omgevingsrecht
  • Besluit lozen buiten inrichtingen
  • Besluit lozing afvalwater huishoudens
  • Woningwet
  • Bouwbesluit

Overgangsfase 2021 tot 2029

Niet alle regels in de bruidsschat voldoen aan de eisen van de Omgevingswet en het Bkl. De geluidsvoorschriften voldoen bijvoorbeeld nog niet aan de instructieregels voor geluid in het Bkl. In 2029 moeten alle bepalingen uit het omgevingsplan voldoen aan de eisen.

In de Tabel bruidsschat en instructieregels (pdf, 442 kB) staat in grote lijnen welke bruidsschatregels voldoen aan de instructieregels van het Bkl.

Er zijn nog meer redenen voor een gemeente om de regels uit de bruidsschat kritisch te bekijken. Enkele voorbeelden:

  • De regels aanpassen aan de situatie in de gemeente. Denk bijvoorbeeld aan een uitgaansgebied in een stadscentrum waarin de handhavers niet makkelijk kunnen werken met de standaard geluidsvoorschriften uit de bruidsschat.
  • Regels versimpelen. Denk bijvoorbeeld aan een bedrijfsterrein waarbij de gemeente een uitgebreide set geluidsvoorschriften uit de bruidsschat vervangt door een voorschrift om inpandig te laden en te lossen.
  • Regels over activiteiten die niet in de gemeente voorkomen, schrappen. Door het gebruik van specifieke zorgplichten in de bruidsschat is er altijd een vangnet voor gevallen waarin zo'n regel toch nodig blijkt.
  • Maatwerkvoorschriften opstellen voor bijzondere situaties. Denk bijvoorbeeld aan een enkel bedrijf dat niet op korte termijn kan voldoen aan de regels van de bruidsschat en waarvoor de gemeente maatwerkvoorschriften opstelt.
  • De regels aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan technische ontwikkelingen of de toestand van het milieu.

Geen bruidsschat voor provincies

Provincies streven ernaar hun omgevingsverordening af te hebben als de Omgevingswet in werking treedt en hebben dus geen bruidsschat nodig.