Dit is een instructie

Een instructie is een eenmalige opdracht van een hoger bestuursorgaan aan een lager bestuursorgaan. Alleen het Rijk en de provincie kunnen een instructie geven, wanneer instructieregels niet toereikend zijn.

Bedoeling instructie

Met een instructie geven bestuursorganen aan hoe lagere overheden hun taken of bevoegdheden moeten uitvoeren. Daarmee krijgt beleid van hogere overheden hun plek in het beleid van lagere overheden. De provincie kan een instructie geven aan de gemeenteraad of het waterschapsbestuur. Het Rijk kan een instructie geven aan het bestuur van een gemeente, een waterschap of een provincie. Een instructie geldt niet voor burgers of bedrijven.

Een instructie is bedoeld voor beleidsdoorwerking. Het is geen correctie-instrument achteraf.

Een instructie kan een opdracht bevatten om:

  • een besluit te nemen
  • een besluit niet te nemen
  • een besluit op een voorgeschreven wijze te nemen

Ook kan een instructie gaan om een feitelijk handelen (doen of nalaten) om een taak of bevoegdheid uit te voeren. De instructie omvat dus niet alleen normstelling.

Instructieregels gebruiken

Een bestuursorgaan gebruikt een instructie als instructieregels niet toereikend zijn. Een opdracht moet bijvoorbeeld snel(ler) worden uitgevoerd of een opdracht geldt maar voor een beperkt aantal geadresseerden. Bestuursorganen mogen een instructie alleen gebruiken voor taken en bevoegdheden die expliciet in de Omgevingswet staan. Dat is voor het Rijk weer anders dan voor de provincie.

Verplichtingen instructie

Als bestuursorganen een instructie geven, moeten zij daarbij een termijn stellen waarbinnen de overheid die de instructie heeft gekregen de instructie moet uitvoeren.

Het bestuursorgaan dat de instructie moet opvolgen, moet dit juist, volledig en op tijd uitvoeren. Wanneer dat niet gebeurt, kan dat bestuursorgaan niet opnieuw een instructie of instructieregel krijgen. In zo'n geval kan het hogere bestuursorgaan andere interbestuurlijke toezichtsinstrumenten toepassen, zoals schorsing of vernietiging van besluiten.

Toepassingsgebieden

Artikel 2.33 en artikel 2.34 van de Omgevingswet noemt de bevoegdheden om instructies te geven:

  1. Een instructie kan worden gegeven als dat nodig is voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
  2. Ook kan instructie worden gegeven aan het waterschapsbestuur als dat nodig is voor een samenhangend en doelmatig regionaal waterbeheer.
  3. Daarnaast kan een instructie dienen om een algemene wettelijke taak duidelijker aan een bepaald openbaar lichaam op te dragen. Een voorbeeld hiervan is de instructie om een beheersmaatregel te nemen of een bepaalde handeling uit te voeren.
  4. Verder kan een bestuursorgaan een instructie gebruiken om in een bijzonder geval aan te geven wat er onder een algemeen geformuleerde norm moet worden verstaan.
  5. Heeft een instructie betrekking op een programma? Dan kan de instructie een opdracht bevatten om een extra maatregel in het programma op te nemen of om een bepaalde maatregel op een bepaalde wijze vorm te geven of uit te voeren.